Đại địa chấn Đường Sơn năm 1976 đã cướp đi sinh mạng của bao nhiêu người?

Rạng sáng ngày 28 tháng 7 năm 1976 của 44 năm về trước, mặt đất thành phố Đường Sơn tỉnh Hồ Bắc đột nhiên rung chuyển dữ dội trong 23 giây, khiến hơn 90% các công trình kiến trúc nhân tạo bị san bằng. Thành phố 1,2 triệu dân chết lặng trong chớp mắt. Khắp nơi đều là khói bụi. Lửa bốc cháy. Tiếng khóc của những người may mắn sống sót vọng ra từ trong đống đổ nát. Cảnh tượng thảm khốc giống như ngày tận thế. Cùng lúc đó, sóng địa chấn tương đương với sức mạnh của 400 quả bom nguyên tử ở ở Hiroshima này đã lan rộng ra 14 tỉnh thành.


Thursday January 01, 1970

Hàng trăm triệu người dân Trung Quốc đang say giấc đều bị trận động đất siêu mạnh chưa từng có này làm giật mình, không kịp nghĩ ngợi gì, chỉ còn biết bò lăn bò lóc để tháo chạy. Chỉ trong chốc lát, khắp các con phố lớn nhỏ đều đông kín những người đàn ông cởi trần cùng những người phụ nữ và trẻ em quấn khăn hoặc quấn chăn đổ ra đường, trong mắt mọi người chứa đầy sự kinh hãi và hoảng loạn, không biết tiếp theo sẽ xảy ra chuyện gì.


Thursday January 01, 1970

Đại địa chấn ở Đường Sơn (Ảnh tổng hợp).


Thursday January 01, 1970

Cho đến hôm nay, những thế hệ 5x, 6x và 7x đã từng trải qua thời khắc trời đất rung chuyển trong trận động đất ở Đường Sơn khi nhắc về chuyện này vẫn còn thấy khiếp sợ. Nhưng 44 năm sau, lại là cái tên Đường Sơn và lại là tháng 7. Vào lúc 6 giờ 38 phút sáng ngày 12 tháng 7 năm 2020, Đường Sơn xảy ra động đất có cường độ 5,1 độ Richter. Quận Cổ Dã cách trung tâm địa chấn Đường Sơn 7km, độ sâu chấn tiêu chỉ có 10km, thuộc trận động đất rất nông. Sau đó lại xảy ra 33 lần dư chấn, khu vực lân cận như Bắc Kinh và Thiên Tân cũng cảm thấy một trận rung lắc rất mạnh. Người dân Đường Sơn đang ngủ say đều giật mình tỉnh giấc, rất nhiều người cảm nhận đây là lần động đất mạnh nhất trong những năm gần đây.

Rất may là trận động đất ở Đường Sơn lần này xảy ra vào buổi sáng, rất nhiều người đã thức dậy. Nhưng có người nói rằng trong 30 năm qua đây là lần đầu tiên cảm thấy động đất mạnh như vậy, phản ứng đầu tiên là chạy đi tìm con cái, do dự không biết có nên ôm nó đi trốn không, nhưng cảm giác rung lắc chỉ diễn ra trong vài giây. Cũng có một số cư dân mạng ở Đường Sơn nói rằng, là người sinh ra và lớn lên ở Đường Sơn chắc không còn xa lạ gì với động đất. Nơi đây cũng thường xuyên xảy ra động đất, nhưng trận động đất lần này thật sự khác biệt.

Chuyên gia của Cục địa chấn Trung Quốc nói với truyền thông rằng, trận động đất lần này là dư chấn của trận động đất siêu mạnh tại Đường Sơn vào năm 1976. Đối với những người không có khái niệm chuyên môn mà nói, 44 năm sau vẫn còn có dư chấn thì đúng là rất khó tin. Có một chuyên gia của Cục địa chấn thành phố Bắc Kinh từng nói trong buổi phỏng vấn như sau: “Khả năng xảy ra động đất trên 5 độ Richter tại khu vực động đất ban đầu trong vài ngày tới là không cao”. Chuyên gia chỉ nói ngắn gọn một câu nhưng đã phủ nhận 3 từ khóa quan trọng: Khu vực động đất ban đầu, vài ngày tới, trên 5 độ Richter.

Những bạn trẻ chỉ xem hoặc nghe nói đến trận đại địa chấn năm 1976 qua sách vở và trên mạng đều băn khoăn rốt cuộc đó là một thảm họa như thế nào mà khiến cho những người thời trước lại khiếp sợ đến vậy? Trận động đất đó đã giết chết bao nhiêu người mà khiến cả thế giới đều chấn động như vậy? Có bao nhiêu chuyện được che giấu trong hồ sơ của ĐCSTQ? Bài viết này sẽ tiết lộ một vài sự thật trong đó.

Vào lúc 3 giờ 42 phút 53,8 giây rạng sáng ngày 28 tháng 7 năm 1976, thành phố Đường Sơn xảy ra trận động đất mạnh 7,8 độ Richter. Trong lúc đất núi rung chuyển, thành phố công nghiệp với hơn một triệu người chỉ trong giây lát biến thành một bãi hoang tàn, nhà cửa sụp đổ, ống khói đứt gãy, đường lộ vỡ nứt, đường sắt cong vẹo, mặt đất phun nước và cát, toàn thành phố bị gián đoạn liên lạc, giao thông bị cản trở, hệ thống cung cấp điện và nước đều bị phá hủy, mà có hơn 80% người dân đang ngủ rất say, chưa kịp phản ứng đã bị chôn vùi trong đống đổ nát.

Trận động đất Đường Sơn gây ra thương vong nặng nề nhất trong lịch sử một trăm năm qua của Trung Quốc. Trên thực tế, khu vực bị động đất phá hủy không chỉ có thành phố Đường Sơn. Diện tích bị thiệt hại tổng cộng có hơn 210.000 km² vuông, phạm vi cảm biến lên đến hơn 2.000.000 km², vượt quá 1/5 diện tích lãnh thổ của Trung Quốc, 14 tỉnh thành và khu tự trị đều có cảm giác ở mức độ khác nhau. Thiên Tân, Bắc Kinh và một số nơi của tỉnh Hồ Bắc đều có mức thiệt hại khác nhau. Theo như số liệu chính thức do ĐCSTQ công bố vào 3 năm sau, trận đại địa chấn Đường Sơn tổng cộng khiến 242.000 người tử vong, 164.600 người bị thương nặng, 3.847 người bị liệt, 4.204 người bị mất cha mẹ trở thành cô nhi, có hơn 360.000 người bị thương nhẹ nhưng phải điều trị.

Tuy nhiên, con số tử vong thật sự rất có thể không chỉ ở mức này. Mười mấy năm trước, tác giả viết bài báo này đã từng đi Đường Sơn tham dự hôn lễ của một người bạn. Nghe người dân địa phương nói, phía dưới lòng đất ở Đường Sơn khắp nơi đều chôn đầy xác chết, con số tử vong vượt xa con số chính thức được công bố. Ngoài những người chết do động đất và chết cháy ra, còn có rất nhiều người chết do cứu hộ bất lợi sau trận động đất.

Những người già ở địa phương nói, sau trận động đất thì Đường Sơn biến thành một biển lửa. Bởi vì lúc đó nhà nào cũng dùng than tổ ong để nấu cơm và sưởi ấm, buổi tối cũng không dập tắt, do vậy mà có rất nhiều người bị chết cháy. Thêm vào đó là do cứu hộ chậm trễ, dẫn đến bệnh dịch lan rộng, rất nhiều người không chết trong trận động đất, nhưng lại chết vì dịch bệnh sau trận động đất. Một đôi vợ chồng già người Đường Sơn cũng nói rằng lúc đó có rất nhiều xác chết không thể nhận dạng mà chỉ đem chôn qua loa, cũng rất khó thống kê những trường hợp chết cả gia đình, con số tử vong chắc chắn vượt xa con số hơn 240.000 người mà nhà nước công bố.

Sau này, tác giả trong một lần trò chuyện với mẹ có nhắc đến trận động đất Đường Sơn. Bà khẳng định rằng có ít nhất 600.000 người chết, nói là năm đó khắp nơi đều lan truyền con số này. Có một người quen của bà năm đó đến Đường Sơn công tác và bị mắc kẹt trong trận động đất. Tác giả có quen một người là bạn của giáo viên dạy môn Hóa họ Giả. Thầy Giả từ Bắc Kinh về Đường Sơn thăm người thân, đêm ngày 27 tháng 7 đến nơi, vài giờ sau thì gặp nạn trong trận động đất. Người bạn này nói thầy Giả đó được rất nhiều học sinh công nhận là giáo viên thiên tài, lên lớp giảng bài rất logic. Thầy Giả khiến môn hóa học nhàm chán mà các sinh viên khoa xã hội nhân văn không thấy hứng thú thành môn học vô cùng sinh động. Thầy vừa giảng bài vừa đứng quay mặt về phía học sinh, tay thì liên tục viết công thức hóa học lên bảng. Mỗi lần đến tiết của thầy Giả, không học sinh nào trốn tiết, tất cả những học sinh thích quậy phá đều nghe giảng say sưa. Năm 1976 được nghỉ hè quay về thăm trường, rất nhiều học sinh đã gào khóc khi nghe tin thầy Giả qua đời. Lúc đó rất nhiều bạn học cũ đều âm thầm bàn luận về việc Đường Sơn có bao nhiêu người chết?

Ảnh ghép minh hoạ.

Lời nói của người mẹ khiến tác giả quyết tâm đi điều tra con số tử vong thực sự trong trận đại địa chấn Đường Sơn. Đầu tiên anh điều tra xem có hơn 240.000 người chết mà nhà nước công bố là người trong khu vực Đường Sơn, hay là bao gồm cả những tỉnh thành khác. Nhưng ĐCSTQ chưa tiết lộ cụ thể về chuyện này. Việc thiếu sót số liệu chính xác khiến tác giả trong quá trình tìm kiếm đã phải thất vọng nhiều lần, nhưng may mắn là cuối cùng cũng có người chịu tiết lộ sự thật.

Ông Trương Dục Minh từng làm bác sĩ tại Đại học y Hà Nam và là chuyên gia nghiên cứu ung thư của Đại học Yale đã nghỉ hưu. Ông từng tiết lộ trong một bài viết của mình rằng, trận động đất ở Đường Sơn có quy mô 9 độ Richter, thiệt mạng 750.000 người.

Có người hỏi rằng chứng cứ của ông ở đâu? Thì ra là hai bệnh nhân của ông đã tiết lộ cho ông biết. Hai bệnh nhân này không phải người bình thường, một người là lão tướng quân của Thiên Tân, một người là chủ nhiệm Cục thể thao tỉnh Hồ Bắc. Trương Dục Minh ở Hồ Bắc không lâu thì đi khám bệnh cho lão tướng quân đó. Vì Thiên Tân rất nhiều lần bị dư chấn nên ông thấy có chút lo lắng. Lão tướng quân an ủi ông rằng: “Lần đó Đường Sơn động đất 9 độ Richter, chỉ tính riêng Thiên Tân đã có hơn một trăm ngàn người thương vong, lúc đó cả căn nhà của tôi đều nghiêng ngả hết, khắp nơi đều là tiếng leng keng ồn ào mà tôi cũng không sợ, bây giờ chỉ rung chuyển nhẹ thì có là gì chứ”.

Còn bệnh nhân họ Lưu lúc đó đang đảm nhận chức chủ nhiệm Cục thể thao tỉnh Hồ Bắc thì tận mắt chứng kiến trận động đất diễn ra. Lúc đó họ đang lái xe đi đến vùng ngoại ô thuộc một thành phố của tỉnh Hồ Bắc. Đột nhiên xảy ra động đất, chiếc xe thắng gấp rồi đổ nghiêng ra đường, mười mấy người trên xe cùng một lúc bò hết ra ngoài đường, hoảng sợ gào thét: “Ông trời cứu mạng! Ông trời cứu mạng!”. Lưu chủ nhiệm cũng nói với Trương Dục Minh đại địa chấn Đường Sơn là 9 độ Richter.

Theo thống kê sổ hộ khẩu của Cục lương thực nhà nước, cộng thêm số người ngoài tỉnh ở khách sạn và nhà khách thì có ít nhất 750.000 người tử vong. Ngoài ra một phóng viên tham gia viết báo về trận động đất năm đó viết bài nói rằng, cuối năm 1976 khi phát hành phiếu mua vải (thời bao cấp) của năm sau, Đường Sơn vốn dĩ có 1,2 triệu dân mà chỉ phát ra có 650.000 tấm phiếu mua vải. Phiếu mua vải phát theo đầu người, rốt cuộc đã chết bao nhiêu người? Nếu như bài viết này là thật, vậy số người tử vong trong trận động đất Đường Sơn được công bố chính thức chẳng phải rất khả nghi hay sao?

Theo giải thích về từ “động đất Đường Sơn” trên Wikipedia tiếng Nhật, lúc đó tại Trung Quốc một trong số ít thành phố công nghiệp là Đường Sơn bị hủy trong chốc lát. Con số tử vong không thống nhất: Trung Quốc nói rằng khoảng 250.000 người chết, Cục điều tra địa chất của Mỹ suy đoán khoảng 655.000 người chết. Những người hy sinh trong trận động đất này cũng gồm có người Nhật. Vì để tài trợ xây dựng nhà máy nhiệt điện miền Bắc (chính là nhà máy điện Đẩu Hà của tập đoàn Đại Đường ngày nay), trong số các nhân viên của Hitachi được phái đến đây có 3 người hy sinh. Wikipedia tiếng Nhật nói rằng lúc đó đang là cuộc cách mạng văn hóa của Trung Quốc, chính phủ lấy lý do là tự lực cánh sinh để từ chối sự giúp đỡ của nước ngoài, đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến số người chết bị gia tăng.

Như vậy có lẽ số lượng người tử vong có khoảng 600.000 đến 800.000 người không được công bố chính thức.

Những trận động đất được ghi chép trong lịch sử Trung Quốc, trận động đất lớn nhất là vào ngày 20 tháng chạp năm Gia Tĩnh thứ 34 của nhà Minh, tức là vào ngày 23 tháng 1 năm 1556. Vị trí tâm chấn ở huyện Hoa tỉnh Thiểm Tây, sau này được ước tính là 8,25 độ Richter. Có tới 101 huyện của các tỉnh Thiểm Tây, Sơn Tây, Hồ Nam, Cam Túc bị thiệt hại, phạm vi cảm biến lan rộng đến Phúc Kiến, Lưỡng Quảng. Do động đất xảy ra vào nửa đêm (giờ Tý) nên người dân không kịp phòng bị. Tính ra động đất hại chết 830.000 người có tên được trình báo, số người chưa được trình báo thì không thể thống kê hết. Đây là trận động đất có số người chết nhiều nhất trong lịch sử Trung Quốc và lịch sử thế giới, còn gọi là “đệ nhất đại địa chấn Trung Quốc”.

Nhìn lại trận động đất xảy ra tại huyện Hải Nguyên của Trung Hoa Dân Quốc vào tháng 12 năm 1920 có cường độ 8.5 độ Richter, biên độ gấp 11 sức mạnh trận động đất tại Đường Sơn năm 1976 sau này. Sức mạnh lớn bằng 200 triệu tấn thuốc nổ TNT, 96 Đài quan sát địa trấn trên toàn thế giới đã ghi chép lại trận động đất này. Nó là một trong những trận động đất có cường độ mạnh nhất trong tài liệu địa chấn của Trung Quốc. Số người thương vong là 280.000 người, chỉ riêng huyện Hải Nguyên đã có 73.604 người tử vong.

Mọi người có thể dùng sự hiểu biết của mình liên tưởng, hơn 400 năm trước huyện Hoa tỉnh Thiểm Tây có bao nhiêu người? Mật độ nhân khẩu ra sao? Động đất 8,25 độ Richter đã chết 830.00 người. Không điều tra được nhân khẩu trong trận động đất tại Hải Nguyên của 90 năm trước, nhưng vì phần lớn người dân địa phương nơi đó đều sống trong các ngôi nhà hang (Yaodong), vì vậy khó mà chống lại sự ảnh hưởng của động đất, thương vong vô số. Đến năm 2009, phía cơ quan nhà nước xác nhận nhân khẩu của huyện này là 410.00 người. Vậy là chúng ta có thể suy đoán ra 90 năm về trước huyện thành hẻo lánh này có bao nhiêu nhân khẩu, một trận động đất chết hơn 730.00 người thì tỷ lệ là bao nhiêu?

Đưa ra hai trận động đất trên là muốn chứng minh, thành phố Đường Sơn với 1,2 triệu dân vào năm 1976 bị động đất 7,8 độ Richter, tuyệt đối không thể nào chỉ chết có 240.000 người, và báo cáo về cấp độ động cũng khiến người khác không hợp lý. ĐCSTQ vì muốn chuyện lớn hóa nhỏ, không muốn gây thêm phiền phức cho Mao Trạch Đông trong lúc ông đang đau bệnh, cố tình giảm bớt cấp độ động đất và số người tử vong là chuyện hoàn toàn có thể. ĐCSTQ luôn tự hô hào mình đúng đắn vinh quang và vĩ đại đã làm quá nhiều chuyện tương tự như vậy rồi.

Mặt khác, cho dù ĐCSTQ không che giấu sự thật, nếu như cường độ của trận động đất Đường Sơn chỉ tương đương với 1/11 trận động đất Hải Nguyên, mà số người tử vong lại gấp nhiều lần Hải Nguyên, thì trận động đất Đường Sơn sẽ bị đưa lên thành một trận địa chấn mạnh nhất trong một trăm năm qua. Nhưng thật sự là có kỳ tích xuất hiện, huyện Thanh Long cách Đường Sơn 80km đã có phòng bị từ trước, kết quả cả huyện không người nào bị thương vong.

Chứng kiến những hiện tượng lạ cực đoan như cá nhảy khỏi mặt nước, đàn chim bay tán loạn, động vật di cư, nước giếng lúc lên lúc xuống… những người làm công tác địa chấn có lương tâm đã nhiều lần báo cáo khẩn cấp lên cấp trên. Nhưng những báo cáo đó cuối cùng vẫn không được chính quyền Bắc Kinh quan tâm. Khi đó Mao Trạch Đông sắp chết, cuộc cách mạng văn hóa đi vào ngõ cụt, chính quyền ĐCSTQ đang đứng trước nguy cơ, đâu còn tâm tư để lo nghĩ đến sự sống chết của người dân chứ? Liên tưởng đến dịch bệnh, động đất, lũ lụt, nạn châu chấu và tác hại từ chế độ độc tài của ĐCSTQ ngày nay thì có thể thấy thảm họa do con người gây ra còn đáng sợ hơn thiên tai.

Cuối cùng, vẫn còn một điều khiến mọi người càng nghi ngờ rằng số liệu người tử vong trong trận động đất Đường Sơn đã bị chính quyền che đậy, đó là tại sao phải đợi ba năm sau trận động đất mới công bố con số tử vong. Lẽ nào thật sự giống với những gì mà một phóng viên của báo Tân Hoa Xã đã nói, phải thông qua sự nỗ lực trong cuộc hội nghị về công tác địa chấn mới đưa ra được con số này? Dữ liệu thuộc vào cơ mật quốc gia như vậy, sao lại có thể cho phép công bố trong thời đại không có quyền tự do? Ngoài ra, rất nhiều hình ảnh về trận động đất Đường Sơn mà bên ngoài có thể nhìn thấy được, hầu hết đều là những công trình kiến trúc bị hủy trong trận động đất. Mọi người không thể không đặt câu hỏi, con người đâu? Những người chết và những người bị thương đâu? Họ đi đâu hết rồi?

Đằng sau con số 240.000, 600.000, 750.000 là sự lạnh lùng và tàn khốc như thế nào? Và sự lạnh lùng tàn khốc này, đến ngày nay vẫn không ngừng diễn ra xung quanh chúng ta. Thật đáng thương cho người Trung Quốc!

Theo Sound Of HopeChâu Yến biên dịch
The post Đại địa chấn Đường Sơn năm 1976 đã cướp đi sinh mạng của bao nhiêu người? appeared first on DKN.News.